Алаштың Төкені

Көрнекті қоғам қайраткері, сарабдал басшы, майталман кәсіпкер, пайымды тәлімгер Төкен Танаұлы Жұмағұлов биыл сексен жасқа толды. «Алаштың Төкені» атанған белгілі тұлғаның, атағы алыстарды шарлаған ақиық азаматтың өрелі өмірбаяны байтақ еліміздің жасампаз тарихымен біте қайнасып кеткендей. Сондай-ақ, Төкен Танаұлы – ата-баба дәстүрі, дін мен діл, ел басқару үрдістері, өз өміріне шапағат...

ТОЛЫҒЫРАҚ

Тұрсын ЖҰРТБАЙ. ДӘРМЕНСІЗДІҢ ДӘРМЕНІ

Тұрсын ЖҰРТБАЙ. ДӘРМЕНСІЗДІҢ ДӘРМЕНІ немесе «мен де ермек үшін жазбаймын…» (Абай өлеңдеріндегі текстологиялық «Түсініктер» туралы құрбыға хат) Тұрсын Жұртбай туралы әдеби-ғылыми ортада: «қазіргі заманның Марғұ­ланы» деген ұғымның баяғыда-ақ қалыптасып кеткені көпке мәлім. Біздіңше, бұл «шапан» да оған тарлық ететін сияқты. Өйткені, бүгінде оның өзі де руханиятымыздың асу бермес асқаралы биігі,...

ТОЛЫҒЫРАҚ

Ахат ЖАҚСЫБАЕВ. ИСА АҚЫН (Екінші кітап)

Жазушы Ахат Жақсыбаевтың «Иса ақын» романының бірінші кітабының журналдық нұсқасы «Жұлдыз» журналының 2010 жылғы 6-7 сандарында жарияланған болатын. Төменде автордың «Иса ақын» романының екінші кітабының журналдық нұсқасын жариялап отырмыз. Екінші бөлім ӨРЛЕУ Пароход түстен кейін Павлодарға тоқтап, жағатын көмірді толықтырып, едәуір бөгелді. Биік жардың жиегіндегі қала батар Күннің қызыл арайына...

ТОЛЫҒЫРАҚ

Күш атасы

Бір балуанға қарап Ел болған соң оның ен-таңбасы іспеттес өз рәміздері болады. Ұлт болған соң, оның ділі мен тілі болады. Сол ділі мен тілін қалыптастырар батыры мен бағланы, көсемі мен шешені, еркесі мен серкесі болады; бәрі жиналып сол елдің, сол ұлттың елдігін құрайды. «Ел болу» деген ұғымның ғажайыптылығының өзі осыдан...

ТОЛЫҒЫРАҚ

ОЛЛЖЖЖАААААССС!..

ОЛЛЖЖЖАААААССС!.. (эссе) 1 Біздің ауылдың шетінен алып Шыңғыстау даласы басталады. Шы­ғы­сында Қытай жазығы, Ресейдің таулы аймағы, солтүстігінде Ұлытау жазығы онан ары Бетпақдала, Мойынқұм, Үстүрт созылып кете барады. Бұл ұшы-қиыры жоқ Дешті-Қып­шақ даласының саялы бір бұрышы Жидебай қорығы. Абайдың ауылы. Кешқұрым сол жайсаң, көгілдір жазықта, Оллжжжаааааассс! – деп шақыру салған қатаң,...

ТОЛЫҒЫРАҚ

Қасымхан БЕГМАНОВ. ҚАДЫР МЫРЗА ӘЛІ

Қадыр аға фәни жалғаннан бақи дүниеге көшкен күн неғұрлым тарих қойнауына сіңіп алыстаған сайын қадірі соғұрлым артып, атақ-даңқы қазақ аспанында асқақтай берері анық. Кеше ғана әзіл-қалжыңымыз жарасып, аға-іні боп сыйласып-сырласып жүру­ші ек, бүгін арамызда жоқ. Бұл өз­гер­мес өмір заңы. Бірде күлдіреді, бірде мұңайтады. Бірде қуантады, бірде жылатады… Ағамыздың өзі келместің...

ТОЛЫҒЫРАҚ

Қайсар ӘЛІМ. РУХ-РӘУІШ. Триптих-рецензия

…Бұлақ басына талдырмаш, аққұба балғын бала ытырылып келді. Оң қолының сүйрік саусақтарын қыса жымдастырып, жылыстай жүгірген судан алақанымен көсіп алды да дәмін талғап-татпастан жұтып жіберді. Тастай екен, сімірді. Бойына сіңді, нақ құмартқандай сол әлдене бір ілімді. Өзі сондай көңілді: «Сүйем сені, күйем саған, мен үшін жаратылғандай мына Өмірді!»… Жүрегінен үкілі...

ТОЛЫҒЫРАҚ

ҰЛТ ҰСТАЗЫ. Ахмет Байтұрсынұлының нақыл сөздері

Алаш ардақтысы Ахмет Байтұрсынұлының сан қатпарлы шығармашылық тұлғасын, қоғамдық-саяси және мемлекеттік қызметін тануда нақыл сөздерінің алар орны ерен. Ұлт көсемі Әлихан Бөкейхан «Бесстрашный пророк своих убеждений» деп бағалаған санаткердің әдеби мұрасы, іргелі еңбектері қазақ рухани әлемін жаңғыртудағы тарихи қызметін атқарып келеді. Патша абақтысы, кеңес түрмесі қысымын өткере жүріп елге қызмет...

ТОЛЫҒЫРАҚ

Жарылқап БЕЙСЕНБАЙҰЛЫ. ШОҚАННЫҢ АҚЫРҒЫ АЙЛАРЫ ҚАЛАЙ ӨТТІ? (ақиқат пен қауесет)

Қазақтың ұлы ғалымы Шоқан Уәлихановтың жасын-ғұмырының ақырғы айлары Алтынемел өңірінде өткені белгілі. Шоқанның асыл тәні Матай жотасының теріскей бетіндегі, кезінде Көшентоған деп аталған жердегі (қазіргі Алматы облысы Кербұлақ ауданы Шоқан ауылының маңы) төрелер қорымында мәңгілікке тыныстап жатыр. 1958 жылы оның қабірінің басына Қазақстан Үкіметі тарапынан биік құлпытас орнатылды. Ұлы ғалым...

ТОЛЫҒЫРАҚ

Бар құрылықта ізі жатыр

1987-жыл. 1-мамыр. Жазушылар одағы ғимаратының алды. Сағат 9 шамасы. О тұс, бұ тұста топ-топ ақын-жазушылар. Ду-ду күлкі естіліп қалады. Май шеруіне барар жұрт көңілді. Мен ғимараттан шығып, қай топқа жанасуды бағдарлап тұрғанмын. Киров (қазіргі Бөгенбай батыр) көшесі жақтан қиыстап Әнуар Әлімжанов пен Амантай Сатаев келеді екен, соларға қарсы жүрдім. Кеше...

ТОЛЫҒЫРАҚ