Есқара Тоқтасынұлы. ТІЛМАШ

Еркінбек Ақынбеков рухына (Ояз тілмашы, фольклор жинаушы, автономия сүраған Ташкент көтерілісіне қатысқаны үшін 1918 жылы Түркістанда атылған). Қыркүйектің ортасы, мың тоғыз жүз тоғызыншы жыл, қазақ шат: Түркістаннан шығысқа қарай түстік жер Ибата тұсындағы мидай жазық бейне жорық алды тыныстаған Абылай ханның қолы, тоқсан баулы қоңыраттың мыңғырған екі байы әкелеріне ас...

ТОЛЫҒЫРАҚ

Махаббаттың киесі

Жұмыстан қайтқан Берік үйінің табалдырығын қабағы тұнжырап, ұнжырғасы түсіп, көңілсіз аттады. Былдырлап алдынан жүгіре шығатын екі қызының күлкісі кірлеген көңіл терезесін жуып-шайып жарқыратып жіберетін. Бірақ бүлдіршіндерінің тықыры естілмейді. Құлаққа ұрған танадай. Әйелі қыздарды алып қыдырып кеткен сияқты. Ермегі-қыдыру . Күні бойы қарап отырған адамның екі қолы алдына сыюшы ма еді....

ТОЛЫҒЫРАҚ

ДҮНИЕТАНЫМ КЕҢІСТІГІ

Қазіргі қазақ әдебиеті дамуы үдерісіндегі жарық көрген жыр жинақтарымен («Ақшам хаттары», «Рауан», «Алқоңыр дүние», «Қас сақ Аңқымасы», «Бесінші маусым жұптары») және мерзімді баспасөз беттерінде топтамаларымен оқырмандар көңілін баураған Тыныштықбек Әбдікәкімов бұл күндері ұлттық поэзиямыздағы сыршыл, ойшыл ақын тұғырында танымал болып отыр. Ақындар жырлары – адамзат ақыл-ойының көркемдік-эстетикалық, тарихи-танымдық дүние­та­­ны­мының сөз...

ТОЛЫҒЫРАҚ

ЕКІ ЕСТЕЛІК

Мыңбай Рәш – 90 жас! БАТЫРДАН АЛҒАН ҚОЛТАҢБА Қазақтың хас батыры Бауыржан Момышұлы хақында эссе Сәті түсіп Баукеңмен етене танысуым елуінші жылдардың орта тұсынан басталған еді. Сол жылдары мен «Лениншіл жас» (қазіргі «Жас Алаш». – М.Р.) газетінде әдебиет және өнер бөлімін басқаратынмын. Ол кезде газет редакциясында Сапар Байжанов, Кәкімжан Қазыбаев,...

ТОЛЫҒЫРАҚ

Көсеге

– Қайда ұшып кетті? Кеше мінә жерде жатыр еді… – Тамыздың таңғы салқыны бірден сергіткен Әнипа әжей үйдің айналасына қарағыштады. Кеше кешкісін сиырға жем берген ескі, ақ тегеш ұшты-күйді жоқ. Қораға жапсарлас лапастың көше жақтағы шеткі тіреуінің түбіне қойған сияқты еді. Орнынан таба алмай, ауланы жүре шолып шықты. Әлде әлгі...

ТОЛЫҒЫРАҚ

МАРҚА СҰЛУ

МАРҚА СҰЛУ (Былғары табыт балладасы) Роман Марқа сұлу мәрмәрінен қашалған… Құйрық-жалсыз жалқы кісі. Талыстай қызыл табан, тырнадай сидаң сирақ. Шыбын жаны тірі, семген тәні сірі. Бағзы бітік жыры тектес тағдырлы.  Мың жылға татыр замандық ғұмыр кешіпті… Замани екен.  Таң қараңғысы тұсар қансонарлық дүние кезіпті… Кезбе екен.  Жадын жаттанды жалғандық жаттай...

ТОЛЫҒЫРАҚ

Қызыл тілдің құдіреті

1. Жапалақ пен Торайғыр Әзіл-қалжың адам бойындағы рухани байлығына дем беретін, сезімі сергек көңіл-күйінің көк жиегін кеңейтіп, өмірін ұзартатын ерекше бір таңғажайып құнды құбылыс… Әзіл деген зілсіз қалжың. Ал, қалжың дегеніміз тапқырлыққа құрылған ойнақы, әзіл сөз. Туа біткен талант па кім білсін, әйтеуір қазақта, керемет әзілқой, күлдіргі, қалжыңбас адамдар болған...

ТОЛЫҒЫРАҚ

ЖҰМЕКЕН ЖАҢҒЫРЫҒЫ

Түйдек-түйдек сөздердің Түйген жерде мәні бар. Түйсікті ерлер жолықса, Бір жалт етіп танылар. I. ТҮЙСІКТІ ЕРЛЕР ЖОЛЫҚСА Бұл – біз білетін акынның соңғы дастанына жүктеген үміті – соңғы сөзі. Ақын «шабыттан сөзді шайқап алып», «бұрқырап» бір төгілетін ауқымды жыр-дастанда бас кейіпкеріннің атын атамайды. Сөйтсе де, біз оның бітімі Маxамбет Өтемісұлының...

ТОЛЫҒЫРАҚ

КҮН ТҰТЫЛҒАНДА

  Бозторғайдың етегіне үш-төрт киіз үй тігілген. Тау ортасындағы аумағы ат шаптырым тегіс алаңқайды екіге бөліп, мөлдір бұлақ ағып жатыр. Оң жақ бетке үйлер тігілген. Ал сол жақ бетте сиыр қорасы. Сиырлар сонда сауылады. Сауыншылар өмірі сан алуан қызыққа толы. Араларындағы екі-үш қана жасамыс кемпірлері болмаса, жиырма шақты сауыншылардың барлығы...

ТОЛЫҒЫРАҚ

Баянғали Әлімжанов. ЖҮЗ ЖЫЛДЫҚ ТОЛҒАУ

қазақ-орыс-неміс соғысы мен достығы туралы роман-толғау (Соңы. Басы өткен сандарда) Темір игілік Туған өлкеме келгенде мені ешкім таныған жоқ. Кім екенімді өзім де түсіне алмай далмын – майдангермін бе, қылмыскермін бе? Степняк қаласынан майданға қылшылдаған қырықта аттанып едім, қойтастардың арасындағы ауылыма елу төрттегі егде адам болып оралдым. Мен танитын адамдардың...

ТОЛЫҒЫРАҚ